Gdańsk gospodarzem konferencji o odbudowie Ukrainy. W grze 10 mld euro i 160 umów
W Gdańsku rozpoczęła się kluczowa konferencja o odbudowie Ukrainy
Gdańsk przez dwa dni jest miejscem jednej z najważniejszych międzynarodowych debat dotyczących przyszłości Ukrainy po wojnie. Rozpoczęła się tam Konferencja na rzecz Odbudowy Ukrainy, czyli Ukraine Recovery Conference, współorganizowana w tym roku przez Polskę i Ukrainę. Do miasta przyjechali europejscy liderzy, szefowie rządów i instytucji, a także przedsiębiorcy oraz menedżerowie zaangażowani w projekty odbudowy. Celem spotkania jest nie tylko polityczna deklaracja wsparcia, ale przede wszystkim ustalenie konkretnych działań, które mają pomóc w powojennej rekonstrukcji kraju.
Podczas sesji otwierającej premier Donald Tusk podkreślał, że obecność przywódców z wielu państw ma znaczenie wykraczające poza samą konferencję. W jego ocenie to wyraźny sygnał dla Polski, Ukrainy, Europy i świata, że solidarność wobec państwa zaatakowanego przez Rosję ma realny wymiar. Szef rządu zaznaczył też, że w Gdańsku przez dwa dni tysiące uczestników będą pracować nad wielkim projektem odbudowy Ukrainy po wojnie. Spotkanie ma więc łączyć politykę, finanse i biznes w jednym formacie.
"Obecność europejskich liderów jest znakiem dla Polski, Ukrainy, Europy i całego świata, że słowo "solidarność" to nie jest pusty slogan"
Donald Tusk, premier
"Jestem dumny, że tak wielu z was, pań i panów premierów, prezydentów, przewodniczących, przedsiębiorców, menedżerów przybyło do Gdańska. Tysiące ludzi przez dwa dni będą przygotowywać wspólnie wielki projekt - projekt odbudowy Ukrainy po wojnie"
Donald Tusk, premier
Konferencja w Gdańsku nie jest wydarzeniem oderwanym od wcześniejszych działań międzynarodowych. To kontynuacja formatu uruchomionego wcześniej przez państwa grupy G7 oraz platformę darczyńców dla Ukrainy. W praktyce oznacza to dalszą koordynację pomocy i próbę połączenia publicznych pieniędzy, wsparcia instytucji międzynarodowych oraz prywatnych inwestycji. Dla uczestników jasne jest, że odbudowa zniszczonego kraju będzie wymagała nie jednego programu, lecz wielu równoległych działań prowadzonych przez lata.
W czasie obrad mocno wybrzmiał także szerszy sens całego procesu. Odbudowa Ukrainy została przedstawiona nie tylko jako przywracanie budynków, szkół, elektrowni i infrastruktury, ale również jako odbudowa wspólnoty. Wskazywano, że doświadczenie Europy po najtragiczniejszych wojnach pokazuje możliwość tworzenia trwałych relacji opartych na prawdzie, wzajemnym szacunku i odpowiedzialności za przyszłość. Ten wymiar ma szczególne znaczenie teraz, gdy Ukraina równolegle walczy o bezpieczeństwo i o swoje miejsce w zjednoczonej Europie.
Padły konkretne kwoty, terminy i deklaracje wsparcia
Jednym z najmocniejszych punktów otwarcia były zapowiedzi finansowe. Premier Ukrainy Julia Swyrydenko ogłosiła, że oczekiwane jest podpisanie ponad 160 umów o łącznej wartości 10 miliardów euro. Jak zaznaczyła, porozumienia te mają dotyczyć różnych obszarów i przełożyć się zarówno na rozwój regionów, jak i współpracę biznesową oraz kwestie obronne. To ważny sygnał dla firm i samorządów, bo pokazuje, że odbudowa ma być oparta na konkretnych projektach, a nie wyłącznie na deklaracjach politycznych.
"Oczekujemy podpisania ponad 160 umów wartych 10 mld euro"
Julia Swyrydenko, premier Ukrainy
Ze strony instytucji europejskich padły kolejne zapewnienia o utrzymaniu pomocy. Szef Rady Europejskiej Antonio Costa podkreślił, że wsparcie dla Ukrainy pozostaje konsekwentne i ma służyć osiągnięciu sprawiedliwego oraz trwałego pokoju. Z kolei przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zaapelowała do partnerów o dalsze zaangażowanie, wskazując, że silna i niezależna Ukraina leży we wspólnym interesie. Według unijnych deklaracji ambicją Wspólnoty nie jest jedynie ratowanie Ukrainy w czasie wojny, ale także wspieranie jej rozwoju jako wolnego europejskiego państwa.
"Nasze wsparcie dla Ukrainy jest konsekwentne i niezłomne, aby pomóc osiągnąć sprawiedliwy i trwały pokój"
Antonio Costa, przewodniczący Rady Europejskiej
"W dalszym ciągu wzywamy wszystkich naszych partnerów, żeby utrzymali swoje wsparcie, bowiem silna, niezależna Ukraina leży w naszym interesie"
Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej
Potwierdzono również pierwszy przelew z unijnej pożyczki dla Ukrainy. Do kraju ma trafić pierwsza płatność w wysokości 3,2 miliarda euro z pakietu pożyczkowego wartego 90 miliardów euro. To istotne z punktu widzenia harmonogramu wsparcia, bo oznacza uruchamianie realnych środków, które mogą finansować kolejne przedsięwzięcia. Dla Ukrainy ma to znaczenie nie tylko gospodarcze, ale też organizacyjne, ponieważ odbudowa wymaga przewidywalnych źródeł pieniędzy rozpisanych na etapy.
- Konferencja w Gdańsku potrwa dwa dni.
- Zapowiedziano podpisanie ponad 160 umów.
- Łączna wartość oczekiwanych porozumień to 10 mld euro.
- Do Ukrainy ma trafić pierwsza płatność 3,2 mld euro.
- Płatność pochodzi z unijnej pożyczki o wartości 90 mld euro.
Premier Donald Tusk zwracał uwagę, że Europa i szerzej świat zachodni stoją dziś przed historycznym zadaniem zjednoczenia wobec agresji i niestabilności ostatnich lat. W tym kontekście mówił o wierze w to, że Ukraina oprze się rosyjskiej napaści, a późniejsza odbudowa będzie możliwa właśnie dzięki solidarności państw i instytucji. Wypowiedzi uczestników wskazywały, że bezpieczeństwo, inwestycje i polityczne wsparcie są traktowane jako elementy jednego procesu. Oznacza to, że rozmowy w Gdańsku dotyczą zarówno obecnej pomocy, jak i długofalowego modelu funkcjonowania Ukrainy po zakończeniu działań wojennych.
Symbolika Gdańska i rozmowy o przyszłych relacjach gospodarczych
Wybór Gdańska na miejsce tegorocznej konferencji został przedstawiony jako decyzja o szczególnym znaczeniu symbolicznym. To właśnie tutaj rozpoczęła się II wojna światowa, którą premier określił jako największe nieszczęście współczesnej Europy. Jednocześnie Gdańsk jest dziś jednym z najbardziej wyrazistych przykładów udanej odbudowy miasta ze zniszczeń wojennych. Ten kontekst ma pokazywać, że nawet po katastrofie na ogromną skalę możliwa jest rekonstrukcja przestrzeni, instytucji i społecznej tożsamości.
"To tu rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, jakim była II wojna światowa. Tu na własne oczy można zobaczyć, co to znaczy cud odbudowy"
Donald Tusk, premier
W wystąpieniach pojawił się też mocny wątek historyczny związany z pojednaniem narodów Europy. Wskazywano, że państwa, które po wojnie wydawały się na trwałe podzielone, dziś są partnerami i sojusznikami. W tym ujęciu odbudowa Ukrainy ma obejmować nie tylko inwestycje, lecz również budowanie przyszłości opartej na prawdzie o historii i na wzajemnym szacunku. Podkreślano przy tym, że dążenie Ukrainy do członkostwa w zjednoczonej Europie wiąże się także z gotowością do rozumienia własnej historii i do pojednania.
"Ukraina słusznie chce być częścią zjednoczonej Europy. Zawsze warunkiem prawdziwego, pełnego zjednoczenia było rozumienie własnej historii. I autentyczna zdolność i gotowość do pojednania"
Donald Tusk, premier
"Przyszłość możemy zbudować tylko na prawdzie, na wzajemnym szacunku, na rozumieniu historii. Solidarność, która narodziła się w Gdańsku, może być naszą rzeczywistością, jeśli otworzymy swoje serca i umysły na przeszłość, ale przede wszystkim na przyszłość"
Donald Tusk, premier
Znaczenie konferencji nie kończy się jednak na przemówieniach. W jej trakcie mają zostać podpisane umowy między polskimi i ukraińskimi podmiotami, które mają zacieśniać relacje gospodarcze. To ważny element z perspektywy przedsiębiorstw, bo odbudowa Ukrainy będzie opierała się na współpracy firm, samorządów, banków i instytucji rozwojowych. Każde takie porozumienie ma wzmacniać praktyczne zaplecze dla inwestycji i wspólnych projektów realizowanych już po zakończeniu wojny albo przygotowywanych jeszcze w czasie jej trwania.
Na marginesie konferencji odbywają się również rozmowy dwustronne premiera z zagranicznymi partnerami. Wśród osób, z którymi zaplanowano spotkania, znaleźli się prezes Banku Światowego Ajay Banga, kanclerz Austrii Christian Stocker oraz premier Bułgarii Rumen Radew. Tego typu rozmowy mają znaczenie dla dalszego budowania koalicji politycznego i finansowego wsparcia. Dla Polski konferencja w Gdańsku jest więc jednocześnie miejscem debaty o odbudowie Ukrainy i forum wzmacniania międzynarodowej współpracy wokół tego celu.