Feliks Jan Bentkowski
Biografia
Feliks Jan Bentkowski, urodzony 27 maja 1781 w Lubartowie, zmarły 28 sierpnia 1852 w Warszawie, był historykiem literatury, bibliografem, językoznawcą i archiwistą. Był synem oficjalisty Józefa Sanguszki i Marianny z Nowickich. W młodości uczęszczał do szkół pijarskich i jezuitów w Warszawie; w 1797 objął posadę nauczyciela domowego u Ignacego Tiedego, a szkolną edukację uzupełnił w Sulechowie nad Odrą, gdzie uczył języka polskiego.
W latach 1802–1803 jako stypendysta rządu pruskiego studiował w Halle, gdzie był lektorem języka i literatury polskiej. W 1803 powrócił do kraju i został powołany na profesora języków starożytnych i niemieckiego w Liceum Warszawskim. Od września 1807 wykładał język i literaturę polską; 15 września 1809 objął stanowisko profesora literatury polskiej i powszechnej oraz kierownika nauczania języka polskiego, stylu i literatury, a od 1809 dodatkowo historii Polski i historii powszechnej. W 1810 został kierownikiem nauczania histori i geografii, a w 1811 Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych zleciło mu przygotowanie podręcznika literatury dla klasy VI szkół wojewódzkich. W latach 1811–1817 sprawował funkcję kierownika biblioteki licealnej oraz pełnił obowiązki nauczyciela w domu Tomasza Ostrowskiego.
W 1812 poślubił Emilię Zeydler. Jego córka Klementyna wyszła za mąż za Kazimierza Stronczyńskiego, a syn Alfred był lekarzem działającym w Poznaniu, później księdzem katolickim związanym ze Zmartwychwstańcami w Rzymie.
W 1816 Bentkowski jako pierwszy został uhonorowany godności doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz uzyskał doktorat filozofii za Historię literatury polskiej. W tym samym czasie został członkiem korespondentem Towarzystwa Naukowego Krakowskiego i sprawował pieczę nad płockim Towarzystwem Naukowym. Od 1817 do 1832 był profesorem historii powszechnej na Uniwersytecie Warszawskim, a od 1821 trzykrotnie był dziekanem Wydziału Nauk i Sztuk Pięknych. Przy uniwersytecie założył Gabinet Numizmatyczny, którego był dyrektorem; od 1823 był także nauczycielem syna wielkiego księcia Konstantego.
W 1825 Bentkowski zaprojektował Pomnik Unii Lubelskiej w Lublinie. Był wolnomularzem (V stopnia) i członkiem loży Wielki Wschód Polski, Rycerze Gwiazdy i Bracia Zjednoczeni na Wschodzie Warszawy. Po przejściu na emeryturę od 1833 pełnił funkcję honorowego sędziego pokoju, a od 1838 do śmierci kierował Archiwum Główne Królestwa Polskiego. Zmarł 28 sierpnia 1852 w Warszawie. Spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 16-6-27/28).
W 1819 roku został kawalerem Orderu Świętego Stanisława IV klasy. Autor pierwszej historii literatury polskiej. W latach 1811–1817 pomagał Samuelowi Lindemu przy redakcji Słownika języka polskiego oraz był współpracownikiem (głównie jako recenzent) czasopisma Hallische Allgemeine Literatur-Zeitung. W 1813 został członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk i brał udział w pracach nad polską ortografią.
W 1814 wydał Historię literatury polskiej wystawioną w spisie dzieł drukiem ogłoszonych; opracowywał także liczne prace encyklopedyczne i edytorskie, redagował Pamiętnik Warszawski (1815–1821) i w 1842 dołączył do redakcji Biblioteki Warszawskiej. Był encyklopedystą; kierował Encyklopedią obrazową systematyczną wydaną w latach 1835–1838.